Dział - Psychologia

Rywalizacja między rodzeństwem

Co zrobić, gdy rodzeństwo się między sobą kłóci czy bije?

Jest to bardzo częsty problem, który rodzice zgłaszają podczas rozmowy z psychologiem. W zasadzie najlepszą radą w tej sytuacji jest rada: "Nie robić nic!" Jeżeli takie sytuacje pojawiają się często i zawsze wtedy rodzic "wkracza do akcji", aby "sprawiedliwie" rozsądzić spór i ukarać winnego, wówczas może być niemalże pewien, że funkcją tych sporów jest zwrócenie jego uwagi na siebie przez dzieci, albo jedno dziecko, które oczekuje, że rodzic w sporze stanie po jego stronie.

Dorośli inaczej spostrzegają świat niż dzieci i to, co wydaje się sprawiedliwe w oczach dorosłych, może być niesprawiedliwością dla dzieci. Zazwyczaj w sporach rozstrzyganych przez rodziców zwycięża to dziecko, które potrafi lepiej nimi manipulować lub wzbudzać ich współczucie. Najczęściej jest to dziecko młodsze, które w pojęciu dorosłych zasługuje na specjalne względy. Nic bardziej mylnego!

Nie warto bawić się w sędziego, gdyż możemy być niemalże na sto procent pewni, że nie rozsądzimy sprawiedliwie. Zostawmy sprawę dzieciom, niech same uczą się rozstrzygać spory. A gdy kłótnia się zaczyna, gdy słychać wrzask z pokoju dzieci, aż chce się wejść, rozsądzić, nakazać? zamknijmy drzwi do naszego pokoju i nie dajmy się sprowokować. Nawet jeśli początkowo kłótnie eskalują, stopniowo będą się zamieniały w słowne utarczki i próby znalezienia wspólnego rozwiązania. Krzyki i bójki nie mają bowiem sensu, jeśli nie wywołują oczekiwanej reakcji dorosłych: rozsądzenia i ukarania- tego "drugiego" oczywiście.


Co można zrobić, aby do konfliktów między rodzeństwem dochodziło jak najrzadziej?

  • Zazdrość wynika często z tego, że jednemu dziecku więcej wolno niż drugiemu, albo że więcej ono dostaje. Różnice wieku, różne kompetencje, prawa i obowiązki, kryją w sobie ogromny potencjał konfliktów. Dlatego korzystne jest spędzanie czasu przez matkę lub ojca z pojedynczymi dziećmi. Wtedy ich uwaga skupia się tylko na tym jednym dziecku, które nie musi wówczas rywalizować z bratem lub siostrą o rodzicielską miłość i uwagę.
  • Jasne reguły mogą pomóc w uniknięciu kłótni. Jeżeli regularnie dochodzi do kłótni z powodu tego, kto ma decydować o wyborze programu telewizyjnego, kto posprząta pokój itp., wtedy można wspólnie z dziećmi ustalić sprawiedliwe reguły, na które wszyscy się zgodzą. Dzieci są bardzo wyczulone na sprawiedliwe traktowanie. W poniedziałki jest moja kolej, we wtorki twoja. Nie można w tym nic zmieniać, nawet jeśli komuś w danej chwili to nie pasuje.
  • Im mniej rodzice porównują rodzeństwo oraz im więcej indywidualnych możliwości rozwoju mają dzieci (różni przyjaciele, zainteresowania), tym mniej jest przestrzeni dla zawiści.
  • Rywalizacja między rodzeństwem pokazuje przede wszystkim, że dzieci walczą ze sobą o lepsze miejsce w sercu matki i ojca. Dajmy im do zrozumienia, że każdy jest wyjątkowy ze swoimi indywidualnymi cechami, mocnymi i słabymi stronami. Każdy, duży i mały, ma swój wkład w rodzinę i należy do niej.




Opracowano na podstawie:

1. Baum Heike "Mamo, on mnie ciągle denerwuje! O zazdrości i kłótniach między rodzeństwem".

2. Kozłowska Anna " Jak pomóc rodzicom kochanego, ale nieznośnego dziecka"?